Slikken

Overzicht slikstoornissen:

Slikproblemen bij kinderen

Afwijkende mondgewoonten

Kinderen kunnen na het wisselen van de voortanden blijven duim-, vinger-, of speenzuigen. Daarnaast zien we regelmatig kinderen met open mondgedrag, waarbij in rust of tijdens bijvoorbeeld televisie kijken de mond open hangt. De tong ligt in rust dan enigszins tussen de tanden. Kinderen kunnen slikken met de tong tegen of tussen de tanden.

 

Wat doet de logopedist?

Allereerst is het van belang dat kinderen stoppen met duim- en/of vingerzuigen en dat de speen verdwijnt. Dit is een essentiële factor voor het slagen van de therapie. De logopediste oefent de houding van de lippen, tong en kaak in rust en tijdens het bewegen, de mondsluiting en de neusademhaling. Een goede slikbeweging wordt aangeleerd en er worden articulatie-oefeningen gegeven.

 

Een gehemeltespleet of schisis

Het kan voorkomen dat tijdens de ontwikkeling van de foetus in de baarmoeder delen van kaak, gehemelte en/ of de lip onvoldoende zijn samengegroeid. Dat kan problemen geven bij het drinken vanaf de geboorte en het eten bij verdere ontwikkeling. Bijvoorbeeld: bij een gehemeltespleet kan voeding vanuit de mond in de neus terechtkomen.

Bij deze kinderen zien we dat de beweging van lippen en tong gestimuleerd moet worden om het spreken zo goed mogelijk te stimuleren.

 

Wat doet de logopedist?

De logopedist begeleidt het drinken vanaf de geboorte, traint de spieren van lippen, tong en gehemelte en geeft articulatietraining.

 

Sondevoeding

Sondevoeding wordt gegeven aan baby’s en (jonge) kinderen die door omstandigheden niet of onvoldoende kunnen slikken. De oorzaak kan zijn vroeggeboorte, afwijkingen aan mond- en keelgebied en neurologische oorzaken

 

Wat doet de logopedist?

De logopedist zal, in nauwe samenwerking met de arts en diëtiste het voedingsproces begeleiden.

 

Eet- en drinkproblemen bij kinderen met een hersenletsel

Een hersenbeschadiging voor, tijdens of na de geboorte kan problemen geven met het eten. Een te hoge of te lage spierspanning kan problemen geven met mondmotoriek en gevoeligheid in de mond. We zien bij deze kinderen vaak ernstig verslikken, speekselverlies, verminderde mondfuncties en verminderde verstaanbaarheid.

 

Wat doet de logopedist?

De logopedist geeft advies over de consistentie van het voedsel en de wijze van aanbieden. Gezien de uitgebreide problematiek gebeurt dit altijd in overleg met de arts, diëtiste, fysiotherapeut en ander betrokken disciplines. Indien mogelijk wordt het eten en drinken geoefend.

 

Slikproblemen bij volwassenen

Bij een verworven hersenletsel door een beroerte/trauma/hersentumor of bij degeneratieve ziektes zoals M.S., Parkinson en dementie kunnen slikproblemen optreden.

In de acute fase na een beroerte heeft ongeveer 70% van de patiënten slikproblemen. Deze problemen zullen duidelijk afnemen in de eerste dagen na de beroerte maar kunnen ook een blijvend karakter hebben. We zien bij deze personen moeite met kauwen, speekselverlies via de aangedane zijde en hamsteren in de aangedane wang. Daarnaast hebben deze mensen vaak moeite met het doorslikken van dranken ( hoesten, benauwd krijgen). De logopedist geeft advies over consistentie van de voeding, slikhouding en wijze van aanbieden en kan zo nodig sliktraining geven.

Bij degeneratieve ziektes kunnen in het beginstadium of in een later stadium van de ziekte eet- en drinkproblemen optreden door de verminderde motorische vaardigheden van de spieren in het mond- en/of keelgebied. De logopedist zal door sliktraining proberen de slikfunctie optimaal te houden en adviezen geven over consistentie van de voeding. Vaak is de diëtiste betrokken in dit proces.

Bij een operatie in het mond- en/of halsgebied kunnen belemmeringen ontstaan waardoor het slikken (tijdelijk) moeilijker verloopt. Ook spanning kan leiden tot problemen met eten en drinken.

 

Wat doet de logopedist?

De logopedist observeert het eten en drinken in verschillende situaties. Daarnaast wordt een functioneel slikonderzoek uitgevoerd. De logopedist adviseert over de consistentie van de voeding in overleg met de diëtist, geeft sliktraining en advies naar slikhouding en wijze van aanbieden.